مصاحبه با مجموعه اسناد و مطبوعات تاریخی

 

گفت و گوی خبرگزاری دانا با ناصرالدین حسن‌زاده، مجموعه‌دار اسناد تاریخی و مطبوعات قدیمی؛

مرور تاریخ ایران در مجموعه اسناد و مطبوعات تاریخی / از اولین روزنامه های ایران تا اعلامیه فوت مظفرالدین شاه و اسناد دوره قاجار

 

 

کلکسیون داری یکی از سرگرمی هایی است که عده ای در دنیا به آن مشغول هستند و البته بهای زیادی را نیز برای تکمیل کردن کلکسیون خود پرداخت می کنند. در ایران نیز از دیرباز افرادی را می‌توان دید که در این کار بوده‌اند و عمر بر سر آن گذاشته‌اند.

به گزارش گروه ایرانشناسی خبرگزاری دانا(دانا خبر)، ناصرالدین حسن‌زاده ۵۶ ساله است. او مجموعه‌ دار اسناد تاریخی و مطبوعات قدیمی است و به گفته خودش اولین مجوز موزه شخصی اسناد تاریخی در روز جهانی موزه به او داده شده است. در ادامه گفت و گوی خبرگزاری دانا با این مجموعه دار آمده است:

چند سال است به کار مجموعه داری مشغول هستید و چه مجموعه هایی را جمع آوری کرده اید؟

من حدود ۲۵ سال است که به کار مجموعه داری مشغول هستم و در مجموعه من دست‌نویس مشاهیر معاصر و دوران قاجار، کارت‌پستال‌های قاجار، اعلامیه‌های دولتی، احزاب، شخصیت‌ها و علما، تقویم های چاپ سنگی، رساله های چاپ سنگی، کارت ویزیت اشخاص مهم، قباله‌های قدیمی ازدواج، عکس‌های قدیمی و نامه‌های تجار قدیمی وجود دارد.

چی شد که مجموعه دار شدید و چگونه مجموعه هایتان را جمع‌آوری کردید؟

شغل من کتابفروشی است و کتاب های نایاب را خرید و فروش می کنم. وقتی کتابخانه شخصیت‌های معروف را می‌خریدم، در میان آنها و لابه‌لای برگ‌هایشان اسنادی بود که آنها را هم می‌خریدم. البته خود صاحبان سند از اهمیت اسنادی که داشتند مطلع نبودند و من راجب اهمیت اسناد با آنها صحبت می کردم و با هم به توافق می رسیدیم اما بعد از مدتی که در میان اهل ادبیات و صاحبان اسناد شناخته شدم نه تنها از تهران که از نقاط مختلف برای فروش آثارشان با من تماس می‌ گرفتند و اسنادشان را در اختیارم می‌گذاشتند.

بعد از جمع آوری این اسناد آنها را چکار می کنید؟

اسنادی را که جنبه ملی دارند و به درد محققان می خورند را به مراکز اسناد می دهم تا استفاده کنند . تا به امروز چندین مجموعه مهم رابه آستان قدس رضوی اهدا کردم. بزرگترین مجموعه اسناد نظامی دوره قاجار از امیرکبیر تا مظفرالدین شاه را که از فردی که این اسناد را۱۰۰سال  در خانه اش نگهداری می کرد خریداری کردم و به موزه آستان قدس اهدا کردم.

چرا تصمیم گرفتید مجموعه دار اسناد وعکس های تاریخی شوید و اسناد و عکس ها را بر چه اساسی خریداری می کنید؟

هر کس به چیزی علاقه دارد بعضی مجموعه داران، قلمدان و نقاشی و مجسمه و تمبر و قطعات خوشنویسی جمع آوری می کنند و مجموعه داران عکس هم به دنبال عکس پادشاهان و شاهزاده ها هستند اما من عکس ها را بر اساس محتوایشان انتخاب می کنم وتمایل دارم عکس افرادی را بخرم که در طول تاریخ به مردم خدمت کرده اند. من اینها را بیش تر دوست دارم. اینها روح دارند.

البته برای مجموعه‌دار شدن در عرصه اسناد و عکس و هر چیز تاریخی قبل از همه باید با تاریخ آشنا بود. اگر کسی می‌خواهد هر نوشته یا عکسی را که مربوط به دوره قاجار است جمع‌آوری کند باید شخصیت‌ها، حوادث و گروه‌های آن دوره را بشناسد تا اگر دست خط یا عکسی دید به با ارزش بودن یا کم ارزش بودن آن پی ببرد و بداند با آن چه کند.

نسل جوان باید با گذشته خود و فداکاری پدرانش آشنا شود. باید بدانند مشروطه خواهان و توده مردمی که همراه آن ها بودند، فداکاری زیادی برای این کشور کرده اند. دوست دارم جوانان امروز با این فداکاری ها آشنا شوند و آن ها هم فداکاری کنند.

مجموعه روزنامه هایتان مریوط به چه زمانی است؟

من مجموعه ای از روزنامه ها شامل روزنامه های حبل المتین، صوراسرافیل، تجدد، تربیت، مساوات، تمدن و وقایع اتفاقیه را جمع آوری کردم.

در این میان نشریات قاجار بسیار گران‌اند، چرا که حالت مجموعه ای دارند و در مجموعه های شخصی نگهداری می‌شوند، جمع آوری آنها بیشتر ذوقی است، برای همین دارای قیمت های بسیار بالایی هستند؛ دلیل دیگر گرانی نشریات قاجار پایین بودن تیراژ آنها یعنی بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ عنوان است.

روزنامه ها را از کجا جمع می کنید؟

بیشتر آنها را از اساتید دانشگاه ها و کلکسیونر ها و یا سردبیرهای این مجلات قدیمی خریداری کرده‌ام. برای نمونه از «علی راستگو»، ‌خبرنگار روزنامه فرمان  آرشیوی از ۳۰۰تا ۴۰۰ مجله داشت  که مجلات قاجاریه هم در این میان بود. «احمد رضوانی» نیز شخص دیگری بود که بیشتر آرشیوش دوره پهلوی بود. ما این آثار را از مجموعه داران خریداری می‌کنیم قیمت خاصی هم ندارد.

قیمت روزنامه در آن زمان چقدر بوده؟

گران ترین نشریات ایران در دوره قاجار، ثریا و حبل المتین بوده اند، که قیمت هر شماره آن سه تومان بوده.

در  مورد اسناد و اعلان هایی که جمع آوری کردید بگویید؟

من در مجموعه ام اعلامیه فوت مظفرالدین شاه، حکم حجج اسلام نجف اشرف در حرمت مالیات دادن به گماشتگان محمدعلی میرزا و حکمی خطاب به ایلات و عشایر بختیاری در وجوب استحکام اساس مشروطیت، قول و قرار محمدعلیشاه مبنی بر پذیرفتن مشروطه، اعلامیه قلع و قمع جمعیت محمدعلی میرزا در اصفهان، اعلامیه قانون اول انتخابات مجلس اول شورای ملی، تبریک علما به مظفرالدین شاه در رابطه با تاسیس دارالشورای ملی که پس از امضای حکم آن می میرد و اعلامیه کمبود نان در ۱۳۳۰ قمری را دارم که همگی آنها به نوعی یاد مشروطه را زنده می کند.

کدامیک از اسناد شما اهمیت ویژه ای دارد و یا به نحوی منحصر به فرد است؟

به طور کلی اسناد چون در یک برگ نوشته می شدند هر کدام اهمیت خاص خود را دارند و به نحوی منحصر به فرد هستند اما در میان مجموعه ام سندی دارم که تا به حال مطبوعاتی نکردم و آن دستخط ناصرفخرایی است که در سال ۱۳۲۷ از تصمیم ترور شاه در آن گفته، من این دستخط را از یک روزنامه نویس دهه ۲۰ خریدم.

قدیمی ترین عکس و سندی که دارید مربوط به چه سالی است؟

قدیمی ترین سندی که دارم مصالحه نامه ای مربوط به سال ۱۰۳۷ قمری یعنی حدود ۴۰۰ سال پیش است و قدیمی ترین عکسی هم که دارم مربوط به دوره ناصر الدین شاه است.

آیا تا به حال نمایشگاهی از مجموعه هایتان برگزار کرده اید؟

بله من تاکنون آثارم را در نزدیک به ۲۰‌نمایشگاه کارت‌پستال، عکس و اعلامیه در حسینیه ارشاد، نگارخانه مجلس و مراکز دیگر در معرض نمایش گذاشته‌ام و هر وقت هم آنها را برای نمایشگاهی خواسته‌اند به صورت رایگان در اختیار گردانندگان نمایشگاه گذاشته‌ام.

  • نویسنده : مدیر سایت
  • تاریخ انتشار : ۰۷-۲۰-۹۳
  • دیدگاه‌ها خاموش


نظرات بسته شده است.